7 Mayıs 2017 Pazar

Bazal Metabolizma Nedir, Nasıl Hızlı Çalışır?

Bazal-metabolizma-nedir

Son dönemde kilo vermek için türlü yollara başvuranların ağzından düşürmediği tek cümle: “Metabolizmam yavaş çalışıyor”. Eminim kilo problemi yaşıyorsanız bu cümleyi sıklıklık sizler de kurmuşsunuzdur. Bu yaygın cümleye ilaveten biraz daha araştırma yapmaya kalktığınızda ya da diyetisyenden yardım istediğinizde bazal metabolizma hızı gibi kavramlarla da karşılaşmışsınızdır.

Peki bazal metabolizma nedir? Normal metabolizma ile arasındaki farklar nelerdir?

Metabolizma, dokuları korumak ve geliştirmek, enerji üretmek ve sağlıklı kalmanızı sürdürmek için vücudunuzun gün içerisinde yaktığı enerji miktarı ve durumudur diyebiliriz.

Bazal metabolizma ise vücudun dinlenme halindeyken ne kadar enerji yaktığına denir. Uyanıkken ve hareket halindeyken küçük bir etkinliği bile desteklemek için gereken ilave enerjiyi içermez! Bu durum tüm vücudun metabolizma hızının yaklaşık olarak % 60 ı kadarıdır.

Bazal metabolizmayı, uyuma sırasında vücudunuzun enerji için yaktığı kalori olarak düşünebilirsiniz. Bu enerji, kan dolaşımını sağlamak, nefes almak ve vücut sıcaklığını korumak gibi yaşamı sürdüren temel işleri desteklemek için kullanılır. Vücudumuz ayrıca, metabolizma için doğru miktarda sıvı ve gerekli maddenin olduğundan emin olmak için sabit enerjiye ihtiyaç duyar. Örneğin, sinirleriniz ve kaslarınız potasyum ve sodyum konsantrasyonu olmadan çalışamaz. Linus Pauling Enstitüsüne göre, dinlenmekte olduğunuzda kullanılan bu iki mineralin izlenmesi ve düzenlenmesi, kullanılan enerjinin yaklaşık yüzde 20 ila 40'ını oluşturuyor.

Bazal Metabolizmayı Etkileyen Faktörler

Bazı insanlar, genleri sayesinde daha yüksek bir metabolizma hızına sahiptir. Kaslar, uyurken bile, yağdan üç kat daha fazla kalori yakarlar; bu nedenle, kasların yağa oranı metabolizma hızınızı değiştirir.

Yaş, doğrudan etkileyen bir faktördür. Yaşlanmayla birlikte vücut kas kütlesi kaybeder. İlaveten minimum enerji ihtiyacınızı karşılamak için yeterli kaloriyi tüketmediğinizde, metabolizmanız % 30'a kadar yavaşlar.

Ateş, vücut metabolizma hızını normal vücut sıcaklığının her 0.5 derece santigrat derecesinde yüzde 7 arttırır. Tiroid bezi doğru miktarda hormon üretmediğinde metabolik hız yüzde 30 ila 40 oranında düşebilir.

metabolizma-nasıl-hızlı-çalışır

Cinsiyet: Kadınların kas yapısının erkeklere göre farklı olması daha az enerji yakmalarına sebep olmaktadır. Kadınlarda kas sayısı hem daha az hem de daha zayıftır.

Yaş: Her yaş grubunda metabolizma farklı hızlarda çalışmaktadır. 15 – 30 yaş aralığındaki insanların metabolizması daha hızlı çalışmaktadır. İlerleyen yaşlarda daha yavaş çalışan metabolizma kadınlarda menopoza girildikten sonra hızlanmaya başlar. Ayrıca kadınlarda hamilelik döneminde metabolizma daha hızlı çalışır.

Genetik Yapı: Birçok etkenin yanında bir de genetik yapı durumu vardır. Kalıtsal olarak bazı insanlar da aileden gelen metabolizmanın doğuştan yavaş çalışması durumu vardır.

Diyet: Yapılan diyetler de metabolizma hızını etkileyen bir diğer unsurdur.

Hastalık: Bulunan hastalıklardan dolayı enerji yakım hızı da değişmektedir. Bazı insanlarda troit bezlerinin yavaş çalışması enerji yakımını yavaşlattığı gibi vücudun kortizon ve insülin salgılaması da metabolizmayı yavaşlatmaktadır. Aksi durumlar ise hızlandırmaktadır.

Karbonhidrat Gün içerisinde aldığımız karbonhidrat ağırlıklı besinler de metabolizma hızını etkileyebilmektedir.

Sıcaklık: Sıcaklığın artmış olması da yine enerji yakımını hızlandırmaktadır.

Uyku Uyku durumunda bazal metabolizma hızında azalma olur. Uyku sırasında ölçülen BMH uyanıkken ölçülenden yüzde 10 daha düşüktür.

Bazal metabolizma nasıl ölçülür

Diyetisyenler özellikle diyete başlamadan önce bazal metabolizma hızının ölçülmesi gerektiğini söylüyorlar. Çünkü eğer kişi BMH’nın altında besleniyorsa, ideal yağ kaybı yerine su ve kas kaybı oluşmakta, bu da kişinin sağlıksız bir şekilde kilo vermesine neden olmakta. Dolayısıyla günden güne yaşam kalitesi düşmektedir.

Bu şekilde zayıflayan kişilerde tekrar kilo alımı kaçınılmazdır. Sürekli diyet yapan, kilosunu kontrol etmeye çalışan ancak tam aksine sürekli kilo aldığına inanan kişiler aslında metabolizma hızlarının yavaş olduğunun farkında değildirler.

Unutulmamalıdır ki; kişi metabolizmasına uygun beslenirse; kas ve su yerine yağ kaybeder, ideal kilosunu kavuşur ve vücut fonksiyonlarının daha da iyi olmasını sağlar.

Birçok merkezde hastanın en az 8 saat açlık ve rahat kıyafetlerle gelmesi istenerek bu hız ölçümü yapılmaktadır. Cihazlar kişinin ortalama oksijen tüketimi, nefes miktarı, nefes sıklığı ve ortalama oksijen yoğunluğuna bağlı olarak metabolizma hızını en doğru şekilde ölçülmektedir.

Metabolizmayı Hızlandırmak İçin Yapılması Gerekenler

Metabolizma hızı kas miktarı ve akciğerlerinin tükettiği oksijen miktarından ötürü kişiden kişiye farklılık gösterir. Fakat bu farklılığa rağmen herkeste olumlu etki gösterecek uygulamalar vardır. Aşağıdaki adımlar metabolizma nasıl hızlı çalışır sorunuza yanıt olacaktır:

  • Sıvı alımını artırınız. Su kaybının yaşanması enerji yakımını yavaşlatmaktadır.
  • Düzenli ve sağlıklı beslenin. Mutlaka kahvaltı yapmalısınız. Gün içinde az az ve sık sık besin alınız. Dengeli beslenmek vücut yapınızı düzene sokacaktır.
  • Karabiber ve pul biber gibi ürünleri yemeklerinizde kullanınız. Bu iki baharat türü enerji yakımını hızlandıracaktır.
  • Egzersiz yapmayı alışkanlık haline getirin. Günlük yaşantınız zaman veya ortam olarak imkan sağlamıyorsa asansör yerine merdiven kullanmak gibi sağlıklı yöntemleri seçiniz.
  • Besin alımlarından sonra yapacağınız hareketler enerji yakımını hızlandıracaktır.
  • Türk kahvesi, şekersiz kahve ve yeşil çay metabolizmayı hızlandırmaktadır.

Küçük bir tavsiye: Ağırlık kaldırma, merdiven çıkma, oturma eylemleri, bacak egzersizleri gibi aktivitelerle kasları harici dirence karşı çalıştıran direnç eğitimi ile kas kütlenizi geliştirip korumaya özen gösterin.

Son Sözler

Özellikle kilo vermek istediğinizde sıklıkla duyacağınız konulardan olan bazal metabolizma nedir ve metabolizma nasıl hızlı çalışır konusunu sizlerle paylaştım. Düzenli ve sağlıklı beslenmeye ilaveten hareketli bir yaşam ile vücudunuzu formda tutabilirsiniz.

20 yorum

Bol sıvı tüketilmeli, düzenli beslenilmeli ve spor yapılmaları bence bu üçü şart.

Vücut ne kadar mükemmel bir şey. Uyuduktan sonra vücut resmen kendini tasarruf moduna alıyor.

Recep Çalışkan delete 14 Şubat 2017 11:37

Sürekli şartlıyorum kendimi daha fazla su tüketeceğim diye ama bir şekilde bilgisayarın başından kalkıp başaramıyorum :/ bundan sonra masanın yanına bir damacana koyucam :)

sağlıklı yasamak istiyorsanız öncelikle spor yapmayı benimseyeceksiniz ve sağlıklı besleneceksiniz.

bir bardak suyu atmak için vücut 35kalori yakıyor o nedenle sıvı tüketimi çok önemli, ara öğünleri atlamamak gerekiyor. Değerli bilgiler ve bilinmesi gereken bir konu teşekkürler..

Eksik bilgilerimi tamamlamis oldum. Ellerinize saglik

kadın ve erkek metabolizmaları birbirinden farklılık gösterir.Kafaya göre metabolizmam düşük yada yüksek denmemeli

never be the same delete 22 Şubat 2017 01:54

metabolizma aslında insanımızın bildiği gibi basit bir konu değildir. iyi araştırılması lazım. çünkü bir çok durum etkiliyor

Koyu kahve metabolizmayı anlık olarak hızlandırabiliyor ayrıca konsantrasyonu da arttırıyor.

su içmek çok önemli.özellikle de yaz aylarında ki su kaybı metabolizmayı kötü anlamda etkiliyor

Kübra Çiyiltepe delete 27 Şubat 2017 15:05

Benim metabolizma hızlı çalışıyor ya ne kadar çok yesem de hep zayıfım yavaş çalışması için bir yol yok mu ki :D

Buse Altınordu delete 1 Mart 2017 11:08

Ben kilo veremiyorum aslında çok kilolu değilim ama balık etli gibi mi desem bilemedim :D

Selçuk Özdemir delete 1 Mart 2017 16:49

Kilo vermenin en önemli noktalarından birisi bence metabolizmayı hızlandırmak. yediklerin daha hızlı bir şekilde yakılması için metabolizmanın hızlı çalışması gerekiyor. Yazıdaki metabolizma hızlandırma önerileri işe yarar.

Teknik lisenin haftada 1 saat biyoloji dersinde o kadar iyi öğretmişler ki, okurken ben bunları biliyorum dedim hala.üzerinden 15 yıl geçmesine rağmen.

kadın ile erkeklerin metabolizması aynı diyen insanlar var.saçma sapan konuşmasınlar

Metobolizma'nın hızlandırılması için su tüketimi önemli bunun yanı sıra spor ve egzersizde ihmal etmemek lazım.

Son zamanlarda metabolizmayı hızlandırmak için çay içiyorlar. Bağırsakları düzenli çalışmasını sağlıyor. Tabii bildiğimiz normal siyah çaylar değil farklı ayrıca çeşitleri de var sanırım.

Metabolizmanın yavaş çalışması özellikle kadınların müzdarip olduğu bir konu, metabolizmayı hızlandırmak için düzenli spor kesinlikle işe yarar.

Metabolizma hızı bazı etkenlerden dolayı insanlarda farklılık göstermektedir. açıklamasında kişiden kişiye değiklik gösterdiğini anlıyoruz tabiki bir uzman tarafından gözlemlenmesi bence sağlıklı olandır.(fatih Bir)

3 günlük metabolik kür diyeti var tavsiye ederim. Uyguladığınızda farkı anlayacaksınız.


EmoticonEmoticon